Wvg op grond met koopoptie

14-12-2020

Regelmatig krijg ik de vraag wat er gebeurt met een optieovereenkomst (optie tot koop van grond, waarbij sprake is van een perfecte koop, zodra aan een bepaalde voorwaarde is voldaan en de koper de optie tijdig inroept) als de gemeente er voorkeursrecht op vestigt op grond van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg).

Koopoptie

Het antwoord is: dat hangt ervan af of de koopoptie is ingeschreven in het kadaster en hoe lang dat geleden is. Is er op het moment van het vestigen van het voorkeursrecht sprake van een (korter dan zes maanden geleden) ingeschreven optierecht? Dan kan de koopoptie nog worden uitgeoefend. Dit kan echter wel betekenen dat de grondeigenaar en de koper eerder dan gepland (dus voor dat de voorwaarde is vervuld) tot levering zullen moeten overgaan.

Aanbiedingsplicht

Indien een gemeente Wvg vestigt, dan heeft dat tot gevolg dat de grondeigenaar als hij zijn grond wil vervreemden, deze eerst aan de gemeente moet aanbieden. Onder ‘vervreemden’ verstaat de Wvg overigens niet alleen het verkopen, maar ook het bezwaren met bijvoorbeeld een opstalrecht. Het vestigen van het voorkeursrecht betekent niet dat dat een grondeigenaar verplicht is de grond aan de gemeente aan te bieden. Die plicht geldt alleen als hij de grond wil vervreemden.

Uitzondering

Artikel 10 lid 3 Wvg bepaalt dat de verplichting om grond waarop Wvg rust vóór vervreemding aan een derde, aan te bieden aan de gemeente, niet geldt indien de vervreemding geschiedt op grond van een overeenkomst voor zover:

  • vervreemding geschiedt aan een in die overeenkomst met name genoemde partij, en een tegen een in die overeenkomst met name genoemde prijs, dan wel tegen een volgens die overeenkomst bepaalbare prijs, en
  • de overeenkomst is ingeschreven in de openbare registers, voordat een besluit tot aanwijzing of voorlopige aanwijzing in werking is getreden, en
  • de vervreemding geschiedt binnen zes maanden na de dag van de inschrijving van de overeenkomst in de openbare registers.

Er kan éénmaal in de drie jaar van dit recht gebruik gemaakt worden. Je kunt dus niet ieder half jaar een lopende optieovereenkomst opnieuw inschrijven om je te ‘beschermen’ tegen de Wvg.

Optierecht blijft geldig

Is het optierecht niet ingeschreven en/of is de termijn van zes maanden al verstreken? Dan kan de koopoptie niet worden ingeroepen. Het optierecht blijft echter wel geldig. De optieovereenkomst tussen de grondeigenaar en de koper eindigt niet van rechtswege door de vestiging van het voorkeursrecht.

Zolang nog niet aan de in de overeenkomst opgenomen voorwaarde voor het inroepen van de optie is voldaan en de koper (de Wvg weggedacht) de optie nog zou kunnen inroepen, zal de grondeigenaar de grond niet kunnen aanbieden aan de gemeente. Doet hij dat wel, dan handelt hij in strijd met de optieovereenkomst.

Strategisch advies nodig?

Ik heb vanaf 2006 veel verschillende Wvg-zaken behandeld. Ik adviseer strategisch over hoe om te gaan met de Wvg en de mogelijkheden van bijvoorbeeld de aanbiedingsprocedure. Het komt in de praktijk regelmatig voor dat een gemeente de rechten van de koper onder de optieovereenkomst respecteert. Dit kan er toe leiden dat de gemeente samen met de grondeigenaar en de koper afspraken maakt over de grondtransactie en de nieuwe bestemming.

Caren Schipperus

« Terug
×