Is een bedrijfswoning een gevoelige functie als het gaat om spuitzonering? In beginsel wel.
Hoe zat het ook al weer?
Uit de rechtspraak volgt als vuistregel dat tussen gevoelige functies, zoals wonen, en agrarische functies waarbij bestrijdingsmiddelen kunnen worden toegepast, een afstand van 50 meter dient te worden aangehouden. Binnen deze afstand zijn gevoelige functies niet toegestaan, tenzij het gebruik van bestrijdingsmiddelen is uitgesloten. Deze afstand wordt in de praktijk aangeduid als een spuitzone (maar eigenlijk is het dus een “spuitvrije” zone). Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“Afdeling”) van 27 augustus 2025[1] r.o. 6.1:
Vaste rechtspraak is dat er geen wettelijke bepalingen over de minimaal aan te houden afstanden bestaan tussen gronden waarop gewassen worden geteeld en nabijgelegen woningen en tuinen (zie bijvoorbeeld de uitspraak van 29 maart 2017, ECLI:NL:RVS:2017:868). In het algemeen wordt een afstand van 50 m als spuitvrije zone tussen gevoelige functies en agrarische bedrijvigheid, waarbij gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt, niet onredelijk geacht (zie onder meer de uitspraak van de Afdeling van 18 maart 2020, ECLI:NL:RVS:2020:804). Dit betekent niet dat een kortere afstand in een bepaalde situatie niet redelijk zou kunnen zijn, maar aan het hanteren van een kortere afstand dient een deugdelijke motivering ten grondslag te worden gelegd (zie onder meer de uitspraak van de Afdeling van 16 november 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3303).
En een bedrijfswoning dan?
Is een bedrijfswoning / bedrijfsperceel ook een gevoelige functie ten opzichte van een agrarisch perceel waar bestrijdingsmiddelen mogen worden toegepast? In de rechtspraak wordt over het algemeen overwogen dat een bedrijfswoning op een bedrijventerrein een lager beschermingsniveau kent tegen milieuemissies van andere bedrijven dan een burgerwoning. Maar dat geldt niet zonder meer voor spuitzonering.
Op een perceel met een bedrijfswoning / bedrijfsbestemming kunnen immers langdurig mensen verblijven. Die kunnen zich niet beschermen tegen drift van bestrijdingsmiddelen.
De rechter oordeelt:
In een uitspraak uit 2018 van de Afdeling is een casus aan de orde waarin sprake is van de oprichting van een nieuwe bedrijfswoning op een perceel tussen agrarische gronden waar fruitteelt plaatsvindt. In die uitspraak wordt het volgende overwogen:
De Afdeling heeft in de tussenuitspraak overwogen dat een afstand van 50 m tussen gevoelige functies en agrarische bedrijvigheid waarbij gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt in het algemeen niet onredelijk wordt geacht. Dit brengt echter niet met zich dat een kortere afstand in een bepaalde situatie niet redelijk zou kunnen zijn, indien aan die afstand een deugdelijke motivering ten grondslag is gelegd. Nu een locatiespecifiek onderzoek voor de spuitzone ontbreekt, is in de bestreden besluiten onvoldoende gemotiveerd dat voor de in het plan voorziene bedrijfswoning ten opzichte van het oostelijk daarvan gelegen agrarisch perceel in verband met het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan worden gegarandeerd. Voorts heeft de Afdeling overwogen dat de raad voor de beoordeling van dat woon- en leefklimaat niet alle gevoelige objecten in het plan, waartoe ook de bedrijfsgebouwen moeten worden gerekend, heeft betrokken.
In de uitspraak uit 2018 wordt verwezen naar rechtspraak uit 2015 en 2008.
Conclusie
Er is sprake van een bestendige lijn in de rechtspraak die inhoudt ook bij de bestemming van een bedrijfswoning naast een agrarisch perceel, rekening gehouden moet worden met spuitzonering.
Wil je meer weten of kan ik je helpen met een concrete casus? Ik hoor het graag.
Caren Schipperus
[1] https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RVS:2025:4134
