Grondslag versneld behandelen
In artikel 8:54 Awb is de mogelijkheid opgenomen voor de bestuursrechter om een beroep versneld te behandelen in vier specifieke situaties waarbij: als de rechter kennelijk niet bevoegd is, of het beroep kennelijk niet ontvankelijk, ongegrond of gegrond. Het moet dus gaan om overzichtelijke, voor de hand liggende cases.
Werkwijze rechtbank
Hoewel ik er al vaker om verzocht heb in procedures die betrekking hebben op een omgevingsvergunning voor woningbouw, wordt het verzoek zelden gehonoreerd. In de meeste gevallen heb ik gemerkt dat rechtbanken hun best doen om zaken zo snel mogelijk op zitting te krijgen, zodat er behoorlijke mondelinge behandeling kan plaatsvinden. En als het meezit wordt er in dit soort zaken mondeling uitspraak gedaan. Hiermee ontstaat enige tijdwinst in de procedure.
Beroep en schorsingsverzoek
Onlangs had ik zo’n casus waarin hoger beroep werd ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State tegen een mondelinge uitspraak. Omdat de vergunninghouder is gestart met bouwen, werd ook een schorsingsverzoek aangevraagd. Dat leek een mooie kans voor een mondelingen behandeling van het schorsingsverzoek, waarbij meteen over de hoofdzaak zou worden geoordeeld (artikel 8:86 Awb). In plaats daarvan werden beide zaken afgedaan met toepassing van artikel 8:54 Awb. Dit soort uitspraken worden overigens niet gepubliceerd.
Verzetmogelijkheid
Dit opent echter de mogelijkheid van verzet (artikel 8:55 Awb) met (alsnog) een recht op een mondelinge behandeling. De verzettermijn bedraagt 6 weken. Ook een verzetschrift kan pro forma worden ingediend. Het verzet moet zich richten tegen de uitspraak van de Afdeling, niet tegen de onderliggende besluiten waar het beroep op zag. Naar verluid wordt een verzetprocedure door de Afdeling snel afgehandeld. De uitspraak kan strekken tot niet-ontvankelijkheid, ongegrondverklaring of gegrondverklaring van het verzet.
Geen kortsluiting
Het is vooralsnog niet duidelijk waarom de Afdeling kiest voor een versnelde behandeling boven de toepassing van artikel 8:86 Awb, maar mogelijk ligt dit in de belemmering die volgt uit artikel 8:86 lid 2 Awb: de toestemming die nodig is om meteen op de hoofdzaak te mogen beslissen. Appellanten die het te doen is om het proces te blokkeren, kunnen die toestemming eenvoudig weigeren.
Eindresultaat: enige versnelling
Al met al geeft het oordeel in de versnelde behandeling de vergunninghouder alvast enige zekerheid dat de Afdeling daar niet kritisch over is. Wordt er geen verzet ingesteld, dan is de omgevingsvergunning onherroepelijk. Bij een daadwerkelijk snelle afhandeling van een eventuele verzetprocedure heeft een vergunninghouder alsnog relatief snel (ten opzichte van de huidige, gangbare doorlooptijden) een onherroepelijke omgevingsvergunning en kan de bouw (eindelijk) beginnen.
Caren Schipperus
